گروه جغرافیای شهرستان گنبدکاووس

به نام خدا

گزارش بازدید علمی دانش آموزان پایه ی یازدهم انسانی

دبیرستان شهید کوهی نوده آزادشهر ازرودخانه خرمارود

رود تیل آباد یا خرمارود به طول تقریبی 50 کیلومتر از زیر شاخه های اصلی حوضه آبریز گرگانرود می باشد. این رودخانه از کوههای خوش ییلاق، کماچال و تیل آباد (دامنه های شمالی البرز شرقی) سرچشمه می گیرد. در حین عبور، رودهای کوچکی نیز از روستاهای وطن، وامنان، قشلاق، فارسیان و سوسرا به این رود ملحق می شوند. این رود پس از گذشتن از محدوده بخش چشمه ساران، درنزدیکی روستای قزلجه آق امام دارای بستر عریضی می شود در این قسمت نیز رود کوچکی به آن ملحق شده و نهایتا در ضلع جنوب شرقی گنبد کاووس به گرگانرود متصل می شود.

محل بازدید دانش آموزان پایه یازدهم انسانی دبیرستان شهید کوهی از این رودخانه در نوده حاجیلر و کوچه ی سوجاق اوّل می باشد که مسیر خرمارود در این قسمت در نزدیکی مناطق مسکونی شهر نوده واقع شده است.

در این محل آب چشمه ی سوجاق که آب آشامیدنی شهر نوده نیز از آن تأمین می شود به این رودخانه می ریزد. بنا به صحبتهای دبیر محترم جغرافی مان خانم یازرلو، بستر این رودخانه نسبت به زمان های گذشته به دلیل پر شدن رسوبات کمی بالاتر آمده است. از سال ۱۳۸۲ سنگ چینی دیواره ی این رودخانه شروع شده و با تأمین اعتبار گاهی اوقات در این زمینه فعّالیت هایی انجام می شود. در تابلوی راهنمای کنار رودخانه حریم این رودخانه ۲۰ متر اعلام شده است.

در محل بازدید پیچ و خم رودخانه و آثار فرسایش رود در بستر و کناره های آن دیده می شود. خانم یازرلو در توضیح این پیچ و خمها گفتند که وقتی رودخانه حرکت می کند در حین حرکت به کندن کناره های خود نیز مشغول می شود. وقتی یک طرف را با سرعت می کند. طرف مقابل این کناره چون سرعتش کم می شود رسوبگذاری می کند و اینطوری پیچ و خمها بوجود می آید و رود مسیر مارپیچی را طی می کند.

در کنار رودخانه و بستر آن سنگ های بزرگ، کوچک و رسوبات نرم به چشم می خورد. وجود تخته سنگ های بزرگ که در نتیجه غلتاندن توسط رود حالت تقریبا گرد و مدوری به خود گرفته اند، نشان می دهد که این رودخانه طغیان هم می کند.

در مصاحبه با یکی از اهالی این شهر مشخّص شد که زمان طغیان این رود بیشتردر تابستان ها اتفاق می افتد و آخرین طغیان این رودخانه در تیر ماه سال ۱۳۹۶ به وقوع پیوسته است.

دبیرمان خانم یازرلو در ادامه توضیح دادند که ارتفاعات و کوههای پیش رویمان که در بالادست خرمارود واقع شده رشته کوه های البرز شرقی می باشد که این چین خوردگی ها حاصل کوهزایی مواد رسوبی در میلیونها سال قبل است. در این چین خوردگی ها لایه های رسوبی مشخص و کاملا واضح هستند.

بر روی این رود در روستاهای وامنان، فارسیان ، سید آباد و شهر نوده آّ ب بندان هایی احداث شده که از آب آن جهت آبیاری زمین های کشاورزی استفاده می شود. البته در روستا های فارسیان ، سیدآباد و شهر نوده از این آب جهت پرورش ماهی نیز استفاده می شود. در روستای تیل آباد هم یک سیل گیر بر روی این رودخانه احداث کرده اند. بازدید علمی ما در ساعت 12 ظهر به پایان رسید و به اتفاق دبیر محترم و معاون محترم دبیرستان به آموزشگاه برگشتیم.

تمامی دانش آموزان از این اردوی یک روزه بسیار خوشحال بودند. در این سفر کوتاه ما هم مطالب زیادی یاد گرفتیم و هم اینکه سبب نشاط و تفریح ما گردید. از مسئولین محترم آموزشگاه و خانم یازرلو که این اردوی علمی را فراهم کردند تشکر می کنیم.

دانش آموزان پایه یازدهم انسانی دبیرستان شهید کوهی نوده خاندوز