درس اول

۱- جغرافیا درگذشته چگونه علمی بود؟

جغرافیا درگذشته علمی بودکه به وصف زمین و پدیده های مختلف روی آن می پرداخت.

۲-جغرافیا راتعریف کنید؟

جغرافیاعلم بررسی رابطه ی متقابل انسان با محیط خود به منظور بهبود زندگی انسان می باشد.

3- دو عامل اصلی درجغرافیاکدامند؟

انسان ومحیط

4- محیط طبیعی چگونه به محیط جغرافیایی تبدیل شد؟

اگرانسان بخواهدازمحیط اطراف خوداستفاده بیشتری ببرد لازم است تادراین محیط تغییراتی ایجادکند به این ترتیب محیط طبیعی به محیط جغرافیایی تبدیل می شود.

5- چرا انسان در ارتباط با طبيعت،دچار مشكل شده است؟

امروزه برخی از كشورهای پيشرفته صنعتی با دانش و فن آوری جديد در هر گوشه الز جهان،دست به بهره برداری شديد زده و سودجويانه در حال برهم زدن تعادل محيط زيست انسان هستند بدين ترتيب رابطه سالم و متعادل انسان با طبيعت به رابطه ای نا متعادل كه به ضرر محيط و انسان است تبديل شده است.

6-جغرافيدانان دربهبودزندگی انسان چه نقشی دارند ؟مثال بزنید0

هدف علم جغرافيا مانند ساير علوم،راهنمايی انسان وكمك به او در زندگی است. مثلا جغرافيدان برای شناسايی و تعيين منطقه مناسب كشت چای،همه ويژگيهای لازم برای كشت چای از جمله نوع آب و هوا،نوع خاك،نوع ناهمواری،بازار فروش،نيروی انسانی مناسب برای كشت را بررسی می كند وبا توجه به همه اين موارد مكان مناسب را انتخاب می نمايد.

۷- چرا جغرافيدان با ديد تركيبی يا كل نگری به مطالعه موضوعات می پر دازد؟

زيرا اجزاء و عوامل محيطی در ارتباط با يكد يگر عمل می كنند.

8- منظور از ديد تركيبی يا كل نگری در جغرفيا چيست؟

مطالعه همه جانبه و جامع تمام پديده ها با ويژگيهای آن در يك مكان ،همان بكارگيری ديد تركيبی است كه جغرافيدان از آن استفاده می كند و به حل مشكل می پردازد و يا طرح مناسب‍ی ارايه می كند.

9- جغرافيدان اطلاعات خود را از كدام منابع بدست می آورد؟(منابع اطلاعاتی جغرافيدان را بنويسيد؟)

الف – روش کتابخانه ای : 1-مراجعه با سازمانها و ادارات وکتابخانه ها 2-استفاده از كتاب ها و آمار نامه ها 3-استفاده ازنقشه های مختلف (نقشه بزرگ مقياس و نقشه كوچك مقياس) 4-استفادهاز عكس های هوايی 5-استفاده از تصاوير ماهواره ای

ب- روش میدانی : 1-پرسش نامه 2- مصاحبه 3- مشاهده

10- ويژگی نقشه های بزرگ مقياس را بنويسيد؟

هر چه نقشه های بزرگ تر تهيه شوند،جزئيات در آن بهتر نمايش داده می شود.مانند نقشه های شهری كه در آنها حتی خيابانهای فرعی هم مشخص است.

11- ويژگی نقشه های كوچك مقياس را بنويسيد؟

برخی نقشه بسته به هدف جغرافيدان،كوچك مقياس هستند و می توانند پهنه های وسيعی از سطح زمين(كشور-قاره ها)را نمايش دهند اما جزئيات در آنها معلوم نيست.

12- امروزه در چه زمينه هايی از عكس هايی هوايی استفاده می كنند؟

امروزه دراحداث جاده های بين شهری،حفر تونلها،جنگل كاريهای مصنوعی، تعيين محدودۀ پاركهای وحش،تأسيس سدها وقبل از هر كارعمرانی .

13- كار آيی عكس های هوايی چه زمانی بهتر معلوم می شود؟

كار آيی عكسهای هواي‍ی زمانی بهتر معلوم می شود كه از يك ناحيه به فاصله چند ماه يا چند سال تصاوير متعدد گرفته باشند. مقايسه تصاوير،نشان دهندۀ تغييرات پديده های مختلف در سطح زمين است.

14- از روش های جمع آوری اطلاعات روش میدانی راتوضیح داده وانواع آنرا نام ببرید؟

به روشهایی گفته می شود که جغرافیدان برای گردآوری اطلاعات ناگزیراست ازمحیط های مختلف بازدیدکندوازطریق ارتباط مستقیم ، اطلاعات موردنظر راگردآوری کند به عنوان مثال فتخریب جنگل ویا آلودگی هوا ودریا را ازنزدیک ببینید

روشهای گردآوری میدانی شامل پرسش نامه ها – مصاحبه ها ومشاهده است

درس دوم

1- موقعيت نسبی ايران را بنويسيد؟

قارۀ آسيا با وسعتی بيش از 30درصد خشكيهای زمين،وسيع ترين قارۀ روی زمين است.در جنوب غرب اين قاره منطقه خاورميانه قرار دارد كه كشور ما نيز در اين بخش از جهان استقرار يافته است.

2- موقعیت ریاضی ایران را بنویسید؟

ايران در منطقه معتدل نيم كره شمالی بین 25 تا 40 درجه ی عرض شمالی و 44 تا63 درجه ی طول شرقی واقع شده است

۳- در دوره ترشياری چه فعاليت های در فلات های ايران صورت گرفته است؟

زمين شناسان معتقدد فعاليتهای كوهزايی در اوخر دوره ترشياری ،شكل نهايی كوههای البرز(شمالی)و زاگرس(غربی)را بوجود آورده است.همزمان با ارتفاع گرفتن كوهها و ناهمواريها،زمينهای پست وهموار به صورت حوضه های بسته يعنی دشتها و چاله های كوچك و بزرگ شكل گرفتند.

4- دردوره كواترنر چه فعاليت های در فلات های ايران صورت گرفته است؟

در آغاز كواترنر فعاليت آتشفشانی شدت بيشتری پيدا كرد و ارتفاعات مخروطی شكل و بلند همچون دماوند،سبلان،سهند و تفتان را به وجود آوردند.

5-محدوده فلات ايران را بنويسيد؟

ضلع شمالی فلات ايران از كوههای آرارات در تركيه شروع شده و در شمال شرقی به ارتفاعات هندوكش در خاك افغانستان ختم می شود. غرب فلات ايران را رشته كوه زاگرس و شرق آن را رشته كوه سليمان محدود كرده اند.

6- ناهمواريهای ايران را از نظر طبيعی وجهت بر جستگيها و شرايط خاص منطقه را می توان تقسيم نمود؟

كوههای شمالی -كوههای غربی و جنوبی -كوههای شرقی - كوههای مركزی - جلگه های ساحلی – دشتها وچاله های داخلی

7- ناهمواريهای ايران چه نقش در زندگی ما دارند؟

به طور متوسط به ازای هر هزار متر ارتفاع،6درجه دمای هوا كاهش می يابد. بنابراين،در كوهپايه های زاگرس و البرز دما پايين تر از مناطق پست و هموار مجاور آن است. از طرف ديگر با كاهش دما،رطوبت و بخار آب موجود در هوا متراكم شده و باعث ريزش باران و برف در ارتفاعات می گردد.

8- مخروطه افكنه چگونه به وجود می آيد؟

با ادامۀ فرسايش،رسوبگذاری و ته نشين شدن مواد آبرفتی در پای كوهها مخرطه افكنه بوجود می آيد، مخرطه افكنه ها بهترين مكان برای كشاورزی و ايجاد روستاها وشهرها است.

9- علت تفاوت بين دامنه شمالی و جنوبی رشته كوه البرز چيست؟

رطوبت دريای خزر(مازندران)به شكل برف و باران بر دامنۀ شمالی البرز می بارد و رودهای فراوانی را به وجود می آورد. اين قسمت، از جنگلهای انبوه پوشيده شده است،در حالی كه دامنه جنوبی البرز بدون رطوبت مانده و تنها در فصل زمستان مقداری برف و باران بر آن می بارد. پوشش گياهی در اين دامنه نا چيز است.

10- ويژگی چين خوردگی های زاگرس را بنويسيد؟

چين خوردگیهای زاگرس اغلب منظم و محور آنها موازی است. در زاگرس جنس سنگها عموما از نوع سنگها رسوبی و بيشتر آهكی است.در برخی نقاط مانند اطراف همدان وبروجرد،توده های آذرين درونی نيز به چشم می خورد.

11- گسل سراسری در كدام جهت زاگرس واقع شده است؟

در رشته كوه زاگرس و در امتداد شمال غربی – جنوب شرقی گسل سراسری وجود دارد. اين گسل سبب جابه جا شدن وشكسته شدن لايه شده است.

12- ویژگی زاگرس شمالی غربی رابنویسید؟

زاگرس شمال غربی همچون دیواری در مقابل نفوذ توده های هوای مرطوب که رطوبت را از دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس برای ما به ارمغان می آورد،قرار گرفته است. این رطوبت در برخورد با ارتفاعات زاگرس و دامنه های غربی آن،اوج گرفته و در ارتفاع زیاد متراکم می شود و به شکل باران و برف بر قلل و دامنه ها فرو می ریزد.

13- ویژگی زاگرس جنوب شرقی رابنویسید؟

زاگرس جنوب شرقی داری دره های باز و دشتهای وسیع در میان رشته کوهها است. مرودشت و دشت ابراهیم آباد در این قسمت زاگرس قرار دارد.

14-دشت را تعریف کنید؟

دشت سرزمین هموار یا نسبتا همواری است که حصاری کوهستانی آن را فرا گرفته و ممکن است یک یا چند رود به آن وارد شود.

15- ویژگی های دشت ها و چاله های دشت های ایران را بنویسید؟

میزان باران در این چاله ها بسیار کم و میزان تبخیر آنها بسیار زیاد است. قدرت تبخیر زیاد،املاح محلول در خاک را در طول زمان به سطح زمین کشانده وشوره زارهای وسیعی را به خصوص در دشت کویر ظاهر ساخته است. اختلاف دمای تابستان و زمستان در این بیابانها بسیار بالا بوده و رویش گیاه به شدت ضعیف وفرسایش باد شدید است.

16-جلگه را تعریف کنید؟

به سرزمینهای پست و همواری که از یک طرف به کوه ها و از طرف دیگر به دریاها و دریاچه ها منتهی می شود،جلگه می گویند.

17- ویژگی جلگه های خلیج فارس را بنویسید ؟

به جز جلگۀ خوزستان،در طول سواحل دریای عمان و خلیج فارس با توجه به اقلیم خشک و خاکهای نامناسب و رودهای فصلی و کم آب ،زمینه فعالیت چشمگیر کشاورزی برای ساحل نشینان فراهم نشده است.

18- ویژگی های جلگه های سواحلی دریای خزر را بنویسید؟

سواحل دریای خزر (مازندران)بر اخلاف جلگه های جنوبی کشور،از شرایط مطلوبتری بر خوردارند.رطوبت کافی،خاک های آبرفتی و دمای مناسب در طول سال عوامل مهمی هستند که زمینه فعالیت کشاورزی را برای ساکنان این جلگه ها فراهم کرده است.

19-چه عواملی در تنوع آب و هوایی کشور ما مؤثر هستند؟

1-عرض جغرافیای(اختلاف در زاویه تابش آفتاب)2-ارتفاعت و جهت آن ها 3-فاصله از دریا

4-نوع توده های هوا

20- عرض جغرافیای چگونه در تنوع کشور ما مؤثر می باشد؟

مناطق جنوبی ابران به مدار رأس السرطان نزدیک است و تابش آفتاب در هنگام ظهر مستقیم و نزدیک به عمود است، اما منطق شمال و شمال غرب ایران چون در عرضهای بالاتری قرار دارد تابش آفتاب مایل تر بوده و زمین از گرما کمتری برخوردار است.

21- ارتفاعات و جهت آنها چگونه در تنوع آب و هوای کشور ما مؤثر می باشد؟

دما در مناطق کوهپایه ای و کوهستانی معتدل تر از مناطق پست و کم ارتفاع کشور ماست ومیزان رطوبت و باران نیز بیشتر است، به طوری که در برخی از ماههای سال،نواحی کوهستانی پوشیده از برف است.

22- فاصله از دریا چگونه در تنوع آب و هوای کشور ما مؤثر می باشد؟

مثلا نواحی داخلی ایران به دلیل دور بودن از دریاها، خشک و اختلاف دمای شبانه روز دراین نواحی زیاد است.ولی جلگه های کناره دریای خزر (مازندران)به دلیل رطوبت دریا دارای زمستانها و تابستانهای معتدل بوده و بارش نسبتا زیاد است.

23- کدام توده های هوا کشورما را ما را در طول سال تحت تأثیر قرار می دهند؟

1- سرد قطبی 2- مرطوب غربی 3- سودانی 4- گرم وخشک 5- مرطوب موسمی

24- ویژگی توده هوای سرد قطبی را بنویسید؟

در فصل سرد از نواحی سیبری وآسیای مرکزی کشور ما را تحت تأثیر هوای سرد قرار می دهد.

25- ویژگی توده هوایی مرطوب گرم غربی را بنویسید؟

در فصل زمستان از دریای مدیترانه واقیانوس اطلس رطوبت را به داخل کشور انتقال می دهد. برف وباران تولید می کند.

26- ویژگی توده گرم وخشک را بنویسید؟

بیشتر در تابستان ها هوای گرم را از عربستان به داخل کشور می کشاند.

27- ویژگی توده هوای سودانی را بنویسید؟

گاهی در فصل زمستان رطوبت دریای سرخ را به کشور ما می آورد وباعث بارندگی می شود.

28- ویژگی توده هوای مرطوب موسمی را بنویسید؟

در برخی از سال ها، در تابستان از اقیانوس هند به جنوب شرقی ایران نفوذ می کند وموجب ریزش رگبار می شود.

29- سازمان هواشناسی چگونه نقشه های هواشناسی را تهیه می کند؟

امروزه سازمان هواشناسی کشور با استفاده از اطلاعات روزانۀ دما، رطوبت وباد، نقشه های هواشناسی تهیه می کند.

30- کارشناسان هواشناسی چگونه وضعیت هوا را برای روزهای آینده پیش بینی می نمایند؟

با توجه به حرکت توده های هوا، سرعت وجهت آنها، کارشناسان هواشناسی قادر هستند وضعیت هوا وتغییرات آن را برای روزهای آینده پیش بینی نمایند.

درس سوم

1- آریاییها چه کسانی هستند؟

آریاییها دامپرورانی بودند که از آسیای مرکزی وجنوب سیبری حرکت کردند وبه تدریج در بخش هایی از فلات ایران ساکن شدند. گروهی از آنان در نواحی مرکزی وگروهی در دره ها ودشت های رشته کوه زاگرس ساکن شدند. اغلب آریاییها کشاورزی وعده ای از آنها زندگی کوچ نشینی برگزیدند.

2- آب در پیدایش سکونت گاههای ایران چه نقشی دارد؟

شکل گیری سکونت گاهها در ایران بیش از هر چیز به میزان دسترسی به آب بستگی داشته است به طوری که روستا های اولیه در کنار چشمه ها ورود ها دایر شده اند وشکل استقرار خود را از مسیر آب ها کسب کرده اند.

3- واحه چیست؟

در حاشیه بیابانها هم چنانچه آبهای زیرزمینی به سطح زمین نزدیک شده باشند با احداث چاه وقنات، امکان کشاورزی وزندگی روستایی به وجود می آید به چنین آبادی های کوچک در نواحی بیابانی واحه گفته می شود.

4- در کدام مناطق از کشور روستاهای متمرکز وجود دارد؟

در نواحی خشک ونیمه خشک کشور ما هر جا آب به صورت قنات یا چاه در سطح زمین پیدا شده است، خانه های روستایی در اطراف آن گسترش یافته اند. اینگونه سکونت گاهها ی روستایی را روستای متمرکز گویند.

5- ویژگی روستای متمرکز را بنویسید؟

در این نواحی فاصلۀ روستا ها از هم بسیار زیاد است وزمین های کشاورزی در بخش حاصلخیزتر ودورتر از خانه قرار گرفته اند.

6- ویژگی روستاهای پراکنده رابنویسید؟

د رنواحی مرطوب و جلگه ای شمال ایران،به دلیل آنکه آب و خاک خاصلخیز همه جا در دسترس است و امکان کار کشاورزی در همه جا فراهم شده است، روستاها دریک مکان متمرکز نیستند و مرز روستاها بخوبی از یکدیگر مشخص نیست،خانه های روستایی د رهمه جا مشاهده می شود. در اطراف هر خانه روستایی زمینهای کشاورزی و شالیزارهای بزرگ شکل گرفته است. این شکل بندی روستایی را روستاهای پراکنده می گویند.

7- ویژگی روستاهای طولی را بنویسید؟

روستاهایی که در امتداد یک رود شکل گرفته اند به روستاهای طولی معروفند.

8- ویژگی روستاهای پلکانی را بنویسید؟

در مناطق کوهستانی کشور ممکن است خانه های روستایی بر دامنه یک کوه استقرار یافته باشد، معمولا در دامنه های رو به آفتاب ساختمانها به صورت پلکانی در بالا دست ساختمانهای دیگر قرار می گیرد.اینگونه روستاها،به روستاهای پلکانی معروفند.

9- چرا در نواحی گرم خشک روستایان سقف خانه خود کنبدی شکل می سازند؟

زیرا در این حالت معمولا روزها به نیمی از سقف خانه آفتاب مستقیم نمی تابد و این امر در خنک نگهداشتن داخل خانه ها مؤثر می باشد و از شدت گرمای تابش آفتاب می کاهد.

10- روستا به چه مکانی گفته می شود؟

روستا محلی است که فعالیت اغلب ساکنان آن وابسته به زمین باشد،مانند کشت و زرع،اکثر روستاییان ما به کشاورزی اشتغال دارند.

11-منابع درآمد روستایان را بنویسید؟

1-کشتزر(کشاورزی)2-دامداری3-زنبورداری4-صنایع دستی 5-صید ماهی

12-عوامل سکل گیری شهرهای ایران را بنویسید؟

1-آب 2-ناهمواری 3-عرض جغرافیایی4-راههای ارتباطی و عامل دفاعی

13- عرض جغرافیایی چه تأثیری در شکل گیری شهرهای ایران دارد؟

در نواحی جنوبی کشور علیرغم هموار بودن زمینها تعداد مراکز شهری کم است و برعکس در نیمه شمالی کشور(عرضهای جغرافیایی بالا)تراکم بیشتری از شهرها را ملاحظه می کنیم.

14- راهها ارتباطی و عامل دفاعی چه تأثیری بر شکل گیری شهرهای ایران داشته است؟

بزرگترین شهرهای ایران در گذشته در مسیر راههای کاروان رو و بازرگانی شکل گرفته اند مانند کرمانشاه.امروزه نیز توسعه راههای ارتباطی ووضعیت مناسب گذرگاهی،موجب گسترش برخی از شهرها شده است.بنادر از این نظر حائز اهمیت هستند.

15- نقش شهرها را تعریف کنید با ذکر مثل؟

در گذشته و حتی امروز برخی از شهرها ویژگی خاص داشته و کارایی خاصی را از خود نشان می دهند که به آن نقش شهر می گویند. به عنوان مثال،تهران بعنوان پایتخت کشور ما یک نقش سیاسی دارد گرچه کارایی های دیگری نیز در آن مشهود است.

16- نقش چند مورد از شهرهای ایران را نام ببرید؟

شهر اصفهان با آنکه یک شهر تاریخی بوده،اما امروزه بیشتر به صورت یک شهر صنعتی و خدماتی نیز نقش خود را ایفا می کند.شهرهای مشهدو قم از دیرباز بدلیل وجود مرقد امام هشتم(ع)و حضرت معصومه(س)چهرۀ یک شهر مذهبی را داشته اندو نقش مذهبی از عوامل مهم توسعه و گسترش این شهرها بوده است.شهرهای بندری درایران از گذشته تا کنون نقش بازرگانی و ارتباطی داشته اند.

17- انواع نقش شهرهای ایران را نام ببرید؟

سیاسی،مذهبی،صنعتی-فرهنگی،بازرگانی،نظامی،توریستی،گذرگاهی وحتی دانشگاهی باشد.

18- چه عوامل زمینه را برای زندگی عشایری فراهم کرده است؟

وجود کوههای بلند با دامنه های سرسبز(مراتع ییلاقی)در مجاور دشتهای وسیع(مراتع قشلاقی)زمینه مناسبی را برای شکل گیری زندگی عشایری فراهم کرده است.

19- ویژگی زندگی عشایر را بنویسید؟

عشایر،زندگی اجتماعی- قبیله ای دارند واز ایل و طایفه تشکیل شده اند. افراد یک طایفه غالبا با هم خویشاوند هستند. اقتصاد عشایر متکی به دام است.

20- ایلات مهم کشور را با ذکر محل ییلاق و قشلاق آنها را بنویسید؟

ایلات بختیاری ییلاق خود را در اطراف شهرکرد(زاگرس شمال غرب)و قشلاق خود را در جلگۀ خوزستان می گذرانند. ایلات قشقایی د رزاگرس بین شمال و جنوب استان فارس و ایل سونها بین جلگۀ مغان و دامنه های سبلان وارتفاعات آذربایجان جابه جا می شوند.

درس چهارم

1- بیایان چیست؟

بیابانها بخشی از مناطق خشک محسوب می شوند و ویژگی عمدۀ آنها کمبود بارش و وتبخیر شدید می باشد.

2-ویژگیهای آب و هوایی منطق خشک را بنویسید؟

بارندگی در مناطق خشک کم و نامنظم است.

مقدار بارن در سالهای مختلف متفاوت است و ممکن است حتی چندین سال بارندگی صورت نگیرد.

بارندگی اغلب شدید و به صورت رگبار است.

به علت گرما،خشک هوا و وزش بادهای شدید، میزان تبخیر و تعرق بیشتر از بارندگی سالانه است.

3- علل ایجاد بیابانها را نام ببرید؟

1- فشار زیاد جنب حاره ای 2-جریان آب سردساحلی اقیانوسها 3- دوری از منابع رطوبت و وجود کوهستان

4-مهمترین عامل خشکی آب و هوای ایران چیست؟

نزدیکی به مدار رألسرطان تحت تأثیر فشار زیاد جنب حاره قرار دارد

درس پنجم

1- بیابان زایی چیست؟

بنابراین بیابان زایی فرآیند تخریب زمین با تغییر منابع گیاهی،خاک و...است که فعالیتهای انسان عامل مهم این تخریب محسوب می شود.

2- خاک را تعریف کنید و برای تشکیل یک سانتی متر چه مدت لازم است؟

خاک قشر نازکی است که بر سطح زمین گسترده شده است ومعمولا کمتر از یک متر ضخامت دارد. برای تشکیل یک سانتی متر خاک،بیش از هزار سال زمان لازم است.

3- فرسایش خاک چیست؟

فرسایش خاک یعنی جابجایی افقی خاک از محلی به محل دیگر توسط آب یا باد.

4- انسان چگونه موجب گسترش بیابان ها می شود؟

1- چرای بی رویه دامها 2- شخم زدن نامناسب خاک

3-تخریب جنگلها 4- بهره برداری بیش از حد خاک

5- انسان به چه صورت موجب شور شدن خاک می شود؟

از جمله آبیاری زمین کشاورزی با آب شور،دادن کود شیمیایی شور به زمین، از بین بردن پوشش گیاهی، آتش زدن گیاهان و بقایای محصولات کشاورزی در زمین و...

6- برای مبارزه با بیابان زایی چه کار های انجام می شود؟

تثبیت ماسه ها روان از طریق کاشتن گیاهان و ایجاد بادشکن با دیواره هایی از بوته ها و گیاهان خشک وسرشاخه ها به صورت نواری یا شطرنجی روی تپه های ماسه ای انجام می گیرد.

پاشیدن مالچ نفتی روی ماسه های روان،برای جلوگیری از حرکت آنها

درس ششم

1-علت پدید آوردن زیست بوم های مختلف در روی زمین چیست؟

به دلیل تنوع آب و هوا و خاک،ارتفاع،جنس زمین و... زیست بوم گوناگونی در سطح زمین بوجود آمده است.

2- زیست بوم را تعریف کنید؟(در زمین چند زیست بوم وجود دارد؟)

زیست بوم ها،مناطق عمده و وسیع محیطی هستند که با پوشش گیاهی و جانوری خاصی مشخص می شوند. برخی از جغرافیدانان سطح کرۀ رمین را به نه منطقه محیطی اصلی یا زیست بوم تقسیم کرده اند.

3- چرا در زیست بوم های قطبی و توندا را میزان دخالت و دستکاری آن نا چیز است؟

زیرا به دلیل شرایط آب وهوایی نامناسب جمعیت اندکی د راین نواحی زندگی می کنند.

4-عوامل تخریب زیست بوم ها را بنویسید؟

سوزاندن و قطع درختان به منظور تهیه زغال و هیزم برای سوخت منازل و پخت غذا،قطع درختان برای تولید الوار و مصالح ساختمانی و صنعتی ،گسترش بی رویه شهرها و کارخانه ها همه از علل انهدام زیست بوم ها می باشد.

5- مزارع استعماری چیست؟

استعمارگران اروپایی از آغاز قرن نوزدهم هم در نواحی استوایی مزارع قهوه،کائوچوو...ایجاد کرده اند. زیرا که صدور این محصولات سود زیاد داشت،این امر سبب شد که بخشی از جنگلهای استوایی از بین برود ومزارع استعماری تبدیل شود.

6- کشاورزی گذرا(نوبتی)چیست؟

امروزه نیز بعضی از قبایلی که دراین ناحیه زندگی می کنند بخشی از جنگل را با سوزاندن یا قطع درختان به زمین های کشاورزی تبدیل می کنند پس از چند سال استفاده،به علت روش سریع درختان و کم قوتی زمین آن را رها کرده و به جای دیگری می روند.این کشاورزی به کشاورزی گذرا (نوبتی)معروف است.

7- عوامل تخریب جنگلهای آمازون رابنویسید؟

عوامل دیگری چون احداث یک بزرگراه سراسری،پرورش گاو،قطع درختان برای بهره برداری از منابع معدنی چون بوکسیت و منگنز و سنگ آهن و سایر معادن و دادن زمین جنگلی به افراد فقیرو بدون مسکن از عوامل تخریب این جنگلها بوده است.

8- چرا جنگلهای آمازون را ریه های تنفسی جهان می نامند؟

جنگلهای آمازون یکی از منابع مهم تأمین کنندۀ اکسیژن جهان است و به همین دلیل هم به این جنگلها ریه های تنفسی جهان گفته می شود.

9- پیامدهای تخریب جنگلهای آمازون را بنویسید؟

وقتی درختان انبوه این جنگلها سوزانیده می شود(برای تهیه هیزم یا ایجاد زمین کشاورزی)دی اکسیدکربن افزایش یافته و میزان اکسژن کاهش می یابد.همین امر می تواند به گرم شدن کره زمین و تغییر الگوی آب و هوای جهان کمک کند. با از بین رفتن جنگلهای آمازون تعداد بی شماری از انواع گونه های با ارزش گیاهی و جانوری که در این مناطق زندگی می کردند نیز نابود خواهند شد و انسانهایی که در داخل این جنگلها ساکن بودند و با فروش میوه ها و فرآورده های جنگلی روزگار خود را می گذرانیدند،منابع مهم درآمد خود را زا دست می دهند.

درس هفتم

1- انواع جنگلها‍ ی ايران را نام ببريد؟

جنگلهای نواحی مرطوب (كناره در يای خزر(مازندران ))
جنگلهای نواحی نيمه مرطوب(ارسباران)

جنگلهای نواحی نيمه خشك

2- ويژگی جنگلهای نواحی مرطوب (كنار دريای خزر) را بنويسيد؟

به سبب رطوبت زياد (بارش سالانه 2000_800ميلی متر) و اعتدال هوا و خاك مساعد در كرانه های دريای خزر (مازندران ) و دامنه های شمالی البرز جنگلهای انبوهی در اين ناحيه روييده است.

3- نوع درختان و اهميت و نواحی مرطوب در كنار دريای خزر را بنويسيد؟

بيش از نيمی از درختان اين جنگلها راش و ممرز می باشد . اهميت جنگلهای شمال به دليل تجارتی و صنعتی بودن آن است.

4- ويژگی و نوع درختان جنگلهای نيمه مرطوب ارسباران را نام ببريد؟

اين جنگلها در شمال غرب ايران كه شامل حوضۀ آبخيز رود خانه ارس است،(بارش سالانه 1000_600ميلی متر)روييده اند. جنگلها عمدتا مخلوتی از درختان بلوط و راش سفيد تشكيل شده اند و شبيه جنگلهای كوهستانی نواحی خزری هستند .

5- اهميت جنگلهای نواحی‌ نيمه خشك (بلوط) رابنويسيد؟

اين جنگلها از نظر تجاری اهميت زيادی ندارند اما از نظر حفاظت خاك و آبهای جاری و تعديل آب وهوا و گذران اوقات فراغت نقش مهمی دارند.

6- ويژگی و اهميت جنگلهای نواحی گرمسيری يا حرا را بنويسيد؟

اين جنگلها د رهنگام مد تا نيمه به زير آب می روند ودر هنگام جزر سر از آب بيرون می آورند.از آب شور دريا تغذيه می كنند و از نظر داروسازی و تغذيۀ دامها اهميت دارند.

7- مرتع را تعريف كنيد؟

مرتع يا چراگاه زمينی داری پوشش گياهی است و دام م‍ی تواند مدتی درآن چرا كند.

8- مهم ترين نقش مراتع ايران نام ببريد؟

جلو گيری از فرسايش خاك

تأمين علوفه مورد نياز دام ها

استفاده در صنايع يا داروسازی

زيستگاه جانوران

9- مهم ترين عوامل تخريب جنگلها ی و مراتع كشور ايران را نام ببريد؟

چرای بيش از حد دامها،كندن بوته ها برای مصارف سوخت روستاييان، قطع درختان و از بين بردن مراتع به منظور تبديل به زمين كشاورزی ، خانه های مسكونی، كارخانه ها و غيره.

درس هشتم

1- آلودگی هوا را تعريف كنيد؟

هر گونه مادۀ اضافی كه وارد هوا شود و خواص فيزيكی ، شيميایی و زيستی آن راتغيير دهد ، آلودگی هوا ناميده می شود .

2- علل آلودگی هوا را بنويسيد؟

فورانهای شديد آتشفشان و وزش طوفان و بادهای شديد ، گازها و ذرات ريزی را وارد هوا می كند و باعث آلودگی آن می شود. اما آنچه امروزه به عنوان آلودگی هوا مطرح می شود، ناشی از فعاليتهای انسانی مانند صنعت، كشاورزی ، شهرسازی و... است.

3- منظور از پديده ‍ ی گلخانه ای زمين چيست؟ و اثر مثبت پديده گلخانه ای را بنويسيد؟

كرۀ زمين با تابش خورشيد گرم می شود، اما گرمای بازتابی زمين به علت وجود گازهایی مانند بخار آب،دی اكسيد كربن،متان،دی اكسيد نيتروژن وغيره از جو زمين خارج نمی شود . (گاز های گلخانه ای ). بدين ترتيب اثر مثبت پديدۀ گلخانه ای آن است كه از سرد شدن زياد زمين در هنگام شب جلوگيری می كند و در عين حال مانع گرم شدن بيش از حد زمين در هنگام روز می شود. به اين عمل اثر«گلخانه ای جو» می گويند كه در واقع مثل پتو و پوششی برای سيارۀ زمين محسوب می شود.

4- چه عواملی باعث گرم شدن كره زمين می شود؟

با افزايش كار خانه ها و فعاليتهای صنعتی و استفاده بيش از حد از سوختهای فسيلی، افزايش استفاده از وسايل نقليه، از بين رفتن جنگلها و مراتع ميزان گازهای گلخانه ای چون دی اكسيد كربن افزايش يافته است كه اين امر می تواند موجب گرم شدن زمين شود.

5- مهمترين پيامدهای گرم شدن كرۀ زمين چيست؟

گرم شدن زياد هوا باعث ذوب شدن توده های يخ در قطب شمال و جنوب م‍ی شود.

سطح آب اقيانوسها و درياها بالا می آيد واين امر باعث به زير آب رفتن سواحل پست و دلتاها و برخی جزاير وايجاد سيل خواهد شد.

طول دوره های خشكسالی افزايش می يابد و در برخی مناطق ميزان محصولات كشاورزی كم می شود. در بخشی ديگر از كره زمين ميزان بارش افزايش يافته و خطر سيل آنها را تهديد خواهد كرد.

6- وارونگی دما چيست؟و چگونه رخ می دهد؟

در حالت عادی در لايه های اوليه جو (تروپوسفر)،با افزايش ارتفاع از سطح زمين، دمای هوا كاهش می يابد و بنابراين در شرايط عادی ، هوای مجاور سطح زمين گرمتر و سبكتر از لايه های بالايی است و می تواند به راحتی به سمت بالا صعود كند و جابجا شود. اما در بعضی مواقع بخصوص در فصل زمستان وضعيت بر عكس می شود. زيرا در اين شرايط هوای سردتر و سنگين تر در مجاورت زمين به حالت ساكن قرار گرفته است و لايه هوا ی گرمی در بالا‍ی آن وجود دارد. در چنين شرايطی حركت صعودی و جابجايی هوا صورت نمی گيرد.

7- وارنگی هوا معمولا چه زمانی و در چه مكانی اتفاق می افتد؟

وانگی‌ دما معمولا در شبها آرام و بدون ابر زمستان اتفاق می افتد. اين پديده ممكن است در داخل يا خارج از شهرها رخ دهد. اما در شهرهای بزرگ وصنعتی مشكلات زيادی را به همراه می آورد.

8- باران اسيدی چيست و چگونه اتفاق می افتد؟

در دو دهۀ اخير (دربرخی نواحی صنعتی) بر اثر فعاليتهای كارخانه ها ميزان دی اكسيد گوگرد و دی اكسيد ازت در هوا افزايش يافته است. اين دو ماده در اتمسفر با اكسيژن و بخار آب واكنش شيمايی ايجاد می كند و به صورت اسيد سولفوريك و اسيد نيتريك در می آيد. اين ذرات اسيدی مسافتهای طولانی را بوسيله باد طی می كنند و به صورت باران اسيدی بر سطح زمين فرو می ريزند. چنين بارش هايی ممكن است به صورت برف، باران يا مه نيز در بيايد.

9- پيامد های باران اسيدی را بنويسيد؟ باران اسيدی باعث از بين رفتن بناها و آثار تاريخی بخصوص در ساختمانهايی كه از سنگ مرمر يا آهك ساخته شده باشند، می شود.

باران اسيدی ميزان حاصلخيزی خاك را كاهش می دهد و حتی ممكن است مواد سمی را وارد

خاك می كند.

باران اسيدی موجب نا بودی درختان و كاهش مقاومت آنها بخصوص در برابر سرما می شود.

درس نهم

1- چه عواملی باعث آلودگی امروز رود راين شده است؟

بسياری از كارخانه ها در اطراف اين رود مستقر شده اند.صنايع فلزی و شيميايی مواد مضری چون كادميوم ، سرب و جيوه را وارد رود می كنند. صنايع كاغذ سازی و مواد شوينده هم فاضلابهايی به اين رود وارد می كنند. فاضلابهای خانگی،زباله ها ومواد زايدی چون قطعات كاغذ، وسايل كهنه و ... به داخل رود ريخته می شود. ورود اين مواد كيفيت آب رود را به شدت آلوده نموده است.

2- به طور كلی برای مقابله با آلودگی رودها چند راه حل وجود دارد؟

1ـ كاهش ورود مواد آلاينده به داخل‌آب

2ـ انتقال منابع آلوده كننده به نقاط دورتر

3ـ پاكسازی رودها از آلاينده ها.

3- چه عواملی حياط دريا خزر را به خطر انداخته است؟

دو مشكل آلودگی دريا ها و صيد بی رويۀ ماهيها حيات درياها را به خطر انداخته است.

4- دريای خزر از چه نظر اهميت دارد؟

دريای خزر (مازندران) از نظر صيد ماهی و بويژه ماهيان خاويار اهميت فراوان دارد.

5- چه عواملی باعث آلودگی دريای خزر شده است؟(منابع آلوده كننده دريای خزر را بنويسيد؟)

مسوم كشاورزی : ورود فاضلابهای دارای كودهای شيميایی و سموم كشاورزی از طريق رود ها. اين سموم وارد دريا شده و بوسيله آبزيان وارد زنجيره غذايی شده و سلامتی انسان را به خطر می اندازد.

رودها:قسمت عمدۀ آلودگی دريای خزر(مازندران) ناشی از رود خانه ولگا است كه فاضلابهای شهری و صنعتی كارخانجات را به اين دريا وارد می كند.

افزايش جمعيت:با افزايش جمعيت و دفع زباله های ساكنين سواحل، محيط زيست دريا را به خطر می اندازد.

نفت:استخراج واكتشاف نفت از بستر دريای خزر (مازندران) بويژه جمهوری آذربايجان آلودگی نفتی ايجاد كرده است.

6- دليل اهميت خليج فارس رابنويسيد؟

خليج فارس يكی ازمراكز مهم صيد مرواريد و ماهی است و در عين حال بدليل وجود جزايری كه از نظر اقتصادی و نظامی اهميت دارند، منطقه ای مهم محسوب می شود .

7- چرا خليج فارس محيط زيست .ويژه ی را تشكيل می دهد؟ و در برابر آلودگی ها آسيب پذير است؟

خليج فارس به علت عمق كم، شوری آب، گرمی هوا و ارتباط محدود با آبهای آزاد جهان،محيط زيست ويژه ای را تشكيل می دهد كه در برابر منابع آلوده كننده بسيار آسيب پذير است.

8- چه عواملی باعث آلودگی شديد خليج فارس شده است؟

بهره برداری از منابع نفتی و انتقال آن به ساير نقاط جهان موجب آلودگی شديد اين دريا شده است.

9- تأثيرات ناشی از آلودگی آب خليج فارس را بنويسيد؟

نابودی و يا مهاجرت هزاران پرنده از اين ناحيه.

تغيير رنگ و كيفيت آب و كاهش آب آشاميدنی در قطر و كويت.

تشكيل لايه ای از مواد نفتی بر روی سطح آب كه مانع از رسيدن نور خورشيد و اكسيژن به ماهيها و ساير آبزيان شده و موجب مرگ آنها می شود.

1- مخاطرات طبيعی چيست؟

مخاطرات طبيعی بخشی از رفتار محيط اطراف ماست كه به طور ناگهانی رخ می دهد و موجب خسارتها و تلفات جانی و مالی به انسان می شود.

درس دهم

1- چند مورد از مخاطرات طبيعی را نام ببريد؟

زلزله، آتشفشان، سيل، بهمن برف يا سنگ ، صاعقه ، خشكسالی ، طوفان، تگرگ، امواج شديد دريايی ، هجوم ملخ و بسياری از قبيل را می توانيم نام ببريم.

2- طبقه بندی مخاطرات طبيعی را بر اساس منشأ شكل گيری آن بنويسيد؟

با منشأ درون زمينی 1ـ زلزله 2ـ آتشفشان 3ـامواج بلند اقيانوس ناشی از زلزله های زير دريا

با منشأ بيرون زمينی

1ـ سيل 2ـ صاعقه 3ـ طوفان

3- طبقه بندی مخاطرات طبيعی را براساس نقش انسان در شكل گيری آن بنويسيد؟

انسان در ايجاد آن نقش ندارد : آتشفشان

انسان د رايجاد آن نقش دارد : سيل

4- صفحات زمين چند نوع حركت دارند نام ببريد؟

يا از هم درو می شوند.

يا به هم نزديك می شوند.

يا در امتداد هم می لغزند.

5- گسل چيست؟

پوسته قاره ها يكپارچه نيستند بلكه در بخشهای مختلف دچار شكستگی هستند كه محل آنها را گسل می نامند.

6- زلزله چه زمانی اتفاق می افتد؟

زلزله زمانی اتفاق می افتد كه سنگهای ناحيه ای از پوسته زمين ، مقاومت خود را در برابر نيروهايی كه از درون زمين به آنها وارد می آيد، از دست می دهند و به طور نا گهانی می شكنند وانرژی زيادی آزاد می شود.

7- تجزيه مواد پرتوزا مانند اورانيوم چگونه باعث ايجاد زلزله می شود؟

تجزيه مواد پرتوزا مانند اورانيوم د رداخل زمين سبب تجمع انرژی در زمين می شود كه گاهی درمحل تماس دو پوسته يا گسلها، انرژی جمع شده، امكان آزاد شدن می يابد. در اثر اين واقعه ، پوسته زمين به صورت موجی شكل بالا و پايين می رود.

8- عمق كانونی زلزله چه تأثيری د رميزان خرابی دارند؟

يعنی هر چه عمق كانونی زلزله كمتر باشد، شدت ويرانی بيشتر می شود و هر چه از مركز زلزله دورتر شويم از قدرت تخريب آن كاسته می شود.

9- مركالی وريشتر چيست؟

برای اندازه گيری ميزان خسارت زلزله (شد ت) و همچنين مقدار انرژيی كه زلزله آزاد می كند (بزرگی ) از دو مقياس استفاده می كنند، كه به نام مركالی و ريشتر معروف است.

10- كمربند های مهم زلزله خيز جهان را نام ببريد؟

كمربند كوهستانی آلپ ــ هيماليا

كمربند اطراف اقيانوس آرام

كمربند ميانی اقيانوس اطلس

11- كمربند كوهستانی آلپ ــ هيماليا شامل چه مناطقی می با شد ؟

جايی كه پوسته تشكيل دهنده قاره آسياــ اروپا به پوسته دهنده قاره آفريقا و هند بر خورد می كند.

12- كمربند اطراف اقيانوس آرام شامل چه مناطقی می باشد؟

يعنی محلی كه پوسته كف اقيانوس آرام به پوسته قاره آسيا ــ اروپا، آمريكای جنوبی، استرالياو آمريكای شمالی بر خورد می كند.

13- كمربند ميانی اقيانوس اطلس شامل چه مناطقی می باشد؟

يعنی جايی كه پوسته اقيانوس اطلس در حال گسترش است.

14- علا‍ئم پيش بينی زلزله را نام ببريد؟

1ــ كاهش لرزشهای كوچك زمين در محلهای مستعد

2ــ تغيير در سطح آبهای زير زمينی

3_بيشتر شدن فاصله پوستۀ زمين در محل شكستگی ها و گسلها

15- از علائم پيش بينی زلزله كاهش لرزشهای كوچك زمين در محل مستعد زلزله را توضيح دهيد؟

زمين دايما د رمحل لرزش است اين لرزشها فقط توسط دستگاههای حساس لرزه نگار ثبت می شود. د رزمانی كه اين لرزه ها متوقف شود، امكان تجمع انرژی بيشتر شده و ممكن است در اثر تخليه يكبارۀ اين انرژی ، لرزش شديدتری ، رخ دهد.

16- بعداز وقوع زلزله چه اتفاقی می افتد؟

آنچه كه در اغلب زلزله ها سبب خسارت می شود و تلفات انسانی رابيشتر می كند، تنها ويرانی ناشی از خود زلزله نيست بلكه مشكلاتی است كه پس از وقوع زلزله رخ می دهد. مانند آتش سوزيها،انفجار لوله های گاز، لغزشهای زمين، پس لرزه ها اتصال كابلهای برق و ... گاهی تلفات بيشتری به بار می آورند.

17- سيل چيست؟

سيل جريان بسياری شديد آب است كه در بيرون از بستر اصلی رود خانه به جريان در می آيد و به دليل نيرويی كه دارد هر آنچه راكه بر سرراه دارد با خود می برد. بنابراين وقتی سيل جاری می شود و گل ولای آن همه چيز را مدفون می كند هر چه در سر راه دارد، ويران می سازد.

18- علل اصلی وقوع سيل را بنويسيد؟

علل اصلی وقوع سيل ريزش بارانهای شديد وطوفانی،ذوب ناگهانی برف ارتفاعات در اثر گرمای زودرس هوا است.تخليه آب ذخيره شده درپشت سد در اثر خراب شدن آن نيز می تواند سيل بوجود آورد.جغرافيدانان يكی ازعلل مهم وقوع سيل را قطع درختان ونابودی جنگلها می دانند.

19- در صورتی كه بخواهيم يك منطقه را از نظر امكان وقوع يا عدم سيل بررسی كنيم بايد به چه نكاتی توجه نماييم؟

1ــ وضعيت پوشش گياهی در حوضه آبخيز

2ــ جنس خاكها در حوضه آبخيز

3ــ شيب دامنه ها در حوضه آبخيز

4ــ وضعيت شبكه آبراهه در حوضه آبخيز

20- بهمن چيست؟

بهمن ، سقوط ناگهانی مواد از روی دامنه ها به سمت پايين است و ممكن است اين مواد برف يا قطعات سنگ و يا مخلوطی از هر دو باشد.

21- علل اصلی سقوط بهمن رابنويسيد؟

1ــ نيروی جاذبه زمين 2ــ وزن مواد روی دامنه 3ــ استفاده نادرست از محيط طبيعی

22- د رچه مناطقی خطر سقوط بهمن وجود دارد؟

در تمام مناطق كوهستانی بخصوص مناطقی كه شيب دامنه ها زياد باشد و همچنين دامنه هايی كه فاقد پوشش گياهی باشند، احتمال سقوط بهمن وجود دارد.

23- در كشور ما در چه مناطقی خطر سقوط بهمن وجود دارد؟

در كشور ما، جاده هايی كه كوهستانها راقطع می كنند مانند جاده هراز و چالوس در رشته كوه البرز و چهار محال و بختياری در زاگرس ، محلهايی هستند كه هميشه احتمال سقوط بهمن وجود دارد.

24- خشكسالی چيست؟

كمبود ريزشهای جوی مورد انتظار در يكسال نسبت به ميزان متوسط بارندگی و افزايش ميزان خشكی در يك منطقه را خشكسالی می گويند.

25- پيامدهای خشكسال‍ی را بنويسيد؟

مردم برای مصرف آب و بهداشت و شستشو دچار مشكل می شوند.

خاكهای رسی ترك بر می دارند و بخشی از خاك مرغوب بوسيله باد از دست می رود.

ميزان توليد محصولات كشاورزی و در نتيجه غذا به شدت كاهش می يابد.

ذخاير آب سدها و در نتيجه توليد برق كاهش می يابد و ممكن است آب جيره بندی شود.

خشكی زياد ممكن است موجب بروز آتش سوزی در جنگل ها شود.

درس یازدهم

1-چه موقع حوادث طبيعی اثرات مفيد بر جای می گذارند؟

بهترين زمينهای كشاورزی ،زمينهايی هستند كه دارای رسوبات سيلايی رود خانه ها هستند و يا بهترين ماده برای تقويت زمينهای كشاورزی خاكستر آتشفشانی است، مطمئن می شويم كه حوادث طبيعی گاه به بهبود زندگی انسان كمك می كنند! گاهی فوران مواد مذاب سبب تقويت زمينهای كشاورزی می شود. گاهی نفوذ زباله هايی از مواد مذاب به مسير يك رود، باعث ايجاد يك سد طبيعی شده و درياچه پشت آن، محيط جديدی را برای موجودات زنده فراهم می آورد. لغزش دامنه يك كوه به مسير يك رود ممكن است همين نقش را ايفا نمايد.

2- چه موقع حوادث طبيعی، مخاطرات طبيعی ناميده می شوند؟

فقط زمانی می توان آنها را خطر محسوب نمود كه موجب خسارتهای جانی و مالی به انسانهای ساكن در آن محل شوند.

3- مهم ترين فوايد پوشش گياهی برا‍ی جلوگير‍ی ازبروز سيل را بنويسيد؟

آبهای جاری بر روی دامنه ها در بر خورد باغ بوته ها و گياهان مختلف سرعت اوليه خود را از دست می دهند و با نفوذ بيشتر به درون خاك ، علاوه بر تقويت سفره های آب زير زمينی ، مانع از بروز سيل مكی شوند.

4-برای پيش بينی خطر سيل معمولا از چه راهی استفاده می كنند؟

1-اعلام خطر بالا آمدن سطح آب رود خانه ها؛ يعنی اگر سطح آب رود خانه به نقطه بحرانی برسد احتمال وقوع سيل افزايش می يابد.

2- اندازه گيری باران در يك دوره طولانی در حوضه يك رود.

5- از راههای پيش بينی خطر سيل كدام مؤثرتر است؟ چرا؟

البته راه دوم مؤثرتر است زيرا بين زمان بارندگی و وقوع سيل نسبت به بالا آمدن آب رود و وقوع سيل ، فرصت بيشتری وجود دارد و می توان از اين فرصت برای انتقال مردم به جای امن استفاده نمود.

6- در چه مناطقی اعتمال وقوع سيل وجود دارد؟

سيل معمولا در حريم رود خانه ها اتفاق می افتد و يا در كف دره هايی كه دامنه های آن پوشش گياهی مناسبی نداشته باشند. مخروط افكنه ها و دلتاها محلهايی هستند كه اغلب در معرض خطر سيل هستند. نواحی نزديك به خطر ساحلی نيز چنين وضعيتی دارند.

7- در هنگام وقوع سيل بهترين راه برای در امان ماندن چيست؟

در اين صورت پناه بردن به نقاط مرتفع از بهترين روشهای در امان ماندن است. آمادگی قبلی برای مقابله با وضعيت غير عادی در هنگام وقوع بلايای طبيعی، اهميت زيادی دارد و ممكن است جان انسانها را نجات دهد. در هنگام وقوع مخاطرات طبيعی كمك به افراد مسن و يا خردسالان وظيفه هر فرد توانمندی است.

8- راه های مقابله با خطر بهمن چيست؟

شناسايی نقاط بهمن خيز ، ساختن مانع منحرف كننده بهمن ، ساختن بهمن گير ، جلوگيری از قطع درختان و نابودی پوشش گياهی روی دامنه ها

9- دانشمندان علت خشكسالی را چه نام برده اند؟

تغييرات وضع آب وهوای هر منطقه ، پديد آوردن لكه های خورشيدی ، دخالت نابجای انسان در طبيعت

10- اعلام وقوع آتشفشان را بنويسيد؟

1- مطالعه و برسی مداوم عكسهای ماهواری و تغيير دمای سطح زمين و اطراف آن

2- ذوب يخ و برف در درياچه های دهانه ی آتشفشان ها

1- اوقات فراغت را تعريف كنيد؟

ينعی آن بخش از زمان بيدار‍ی كه انسان از تعهدات شغلی و كار توليدی آزاد است وبه طور دلخواه به استراحت و رفع خستگی جسمی و روحی می پردازد.

2-چرا گذران اوقات فراغت در دانش جغرافیا مورد مطالعه قرار می گیرد؟

از آنجایی که در گذران اوقات فراغت از یک سو انسان و از سوی دیگر محیطی که انسان اوقات فراغت خود را در آن سپری می کند، وجود دارد و دانش جغرافیا هم به مطالعه رابطه و تأثیرات متقابل انسان و محیط می پردازد،بنابراین گذران اوقات فراغت از جمله مباحثی است که در دانش جغرافیا مورد مطالعه قرار می گیرد.

درس دوازدهم

1- چرا تعداد مسافرت ها قبل از 50سال اخیر بسیار کم و محدود بوده است؟

زیرا مسافرتها اغلب طولانی و ناراحت کننده بودند و وسایل حمل و نقل سریع و راحت وجود نداشت و مسافرت بسیار گران تمام می شد.

2- جهانگردی در دنیا قدیم به چه گروههای اختصاص داشت؟

جهانگردی در دنیا قدیم فقط به گروه خاصی از افراد اختصاص داشت. مسافرتهای ماجراجویان و یا سفرهای علمی بعضی از افراد برای کشف سرزمینهای ناشناخته ویا با انگیزه های تجاری و مذهبی اشکال عمدۀ جهانگردی را تشکیل می داد.

3- کلمه سیّاح در گذشته به چه کسانی گفته می شد؟

در کشور ایران در گذشته کلمه سیّاح به کسانی گفته می شد که هدف و منظور خاصی دست به سفر می زدند مانند ناصر خسرو که شرح مسافرتهای خود را در سفرنامه ای گرد آورده است.

4- اصطلاح توریست از چه زمانی مطرح شد؟

اصطلاح توریست(جهانگرد) از قرن نوزدهم معمول شد.

5- چه عواملی موجب گسترش و تکامل جهانگردی در قرن بیستم شده است؟

1- ظهور و توسعه وسایل نقلیه موتوری

2- توسعه شهرنشینی 3-بهبود شرایط کار

4-بهبود درآمد مردم 5- توسعه ارتباطات و افزایش سطح فرهنگ و آگاهی مردم

6- پیداش مؤسسات و دفاتر جهانگردی

6- ظهور و توسعه وسایل نقلیله موتوری چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

د رقرن نوزدهم ظهور راه آهن تحول عظیمی در حمل ونقل بوجود آورد. پس از آن با اختراع اتومبیل و گسترش و آسفالته شدن راهها و پیدایش بزرگراهها،حمل و نقل و جابجای سریع تر و آسانتر گردید. و راههای آبی نیز توسعه یافت با بالاخره با ظهور هواپیما در قرن بیستم امکان مسافرت به نواحی دوردست را میسر ساخت .

7- توسعه شهر نشینی چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

شهرنشینی خستگیها و فشارهای جسمی و روحی زیادی برای شهرنشینان ایجاد کرده است. آلودگی هوا ،آلودگی صوتی ، تراکم جمعیت، کارخانه هاو ساختمانهای بلند ، کمبود فضای سبز و زمینهای ورزشی و مشکلات عصبی و روانی ناشی از آنها نیاز انسانهای شهرنشین را به گذران اوقات فراغت در خارج از شهر بیشتر کرده است.

8- بهبود شرایط کار چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

با بهبود شرایط کار و کم شدن مدت انجام کار و اختصاص یافتن روزهایی به تعطیلات رسمی ،امکان گذران اوقات فراغت بیشتر شده است.

9- بهبود درآمد مردم چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

افزایش درآمدمردم و تغییر شیوه های زندگی نیز در گسترش جهانگردی مؤثر بوده است.

10- توسعه ارتباطات وافزایش سطح فرهنگ و آگاهی چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

با پیشرفت روزافزون رسانه های گروهی مثل رادیو،تلویزیون،کتاب و روزنامه،سطح آگاهی مردم از امکانات اوقات فراغت و شناسایی محیطهای دور و نزدیک بیشتر شده و فرهنگ سیر و سفر گسترش یافته است.

11- گردشگران به چند صورت تقسیم می شوند؟

گروه اول کسانی هستند که از خارج وارد یک کشور می شوند و یا از کشور خود به کشور دیگری مسافرت می کنند.

گروه دوم افرادی هستند که در داخل کشور خودشان به مسافرت می روند.

12- اهمیت اقتصادی جهانگردی را بنویسید؟

فعالیت جهانگردی یکی از راههای عمدۀ کسب در آمد می باشند.در کشورهای در حال توسعه جهانگردی بالاترین منبع درآمد مهم حتی پس از درآمدهای نفتی می باشد به عنوان مثال در کشورهایی نظیر مکزیک و مصر.

13- جهانگردی از چند راه می توان به توسعه اقتصادی کشوری کمک می کند؟

1- افزایش درآمد 2- ایجاد شغل

14- منظور از صادرات نامرئی چیست؟

هزینه های که جهانگردی با ارزی که همراه آورده اند می پردازند و در واقع مثل این است که خدمات وکالاهای داخل کشور به کشور جهانگرد صادر شده باشد. به این جریان اقتصادی که از طریق جهانگردی حاصل می شود«صادرات نامرئی»می گویند.

15- توسعه جهانگردی چگونه به ایجاد اشتغال در یک کشور می توان کمک کند؟

با جلب جهانگرد به یک کشور، بخش های ساختمانی در زمینۀ ساختن هتلها و رستورانها فعال می شوند.صنایع ساخت قایقهای تفریحی، تولید انواع لوازم چادر و اردوگاه و لوازم ورزشی بیشتر می شود.تعداد بیشتری از افراد به عنوان کار گر و کارمند در هتلها،رستورانها،مؤسسات و دفاتر مسافرتی،گمرک و حمل و نقل مشغول به کار می شوند.راهنمایان جهانگردی،مراکز تهیه نقشه ها و پروشورهای مختلف، مراکز تولید صنایع دستی و فروشگاههای عرضه کنندۀ آن،تولید بسته بندی فرآورده های غذایی و...افزایش می یابند. دربعضی از مناطق که در فصلهای معینی مثلا تابستان یا زمستان تعداد زیادی جهانگرد را به خود جلب می کنند،افراد محلی با ارائه خدماتی به جهانگردان نظیر اجارۀ اتاق، فروش مواد غذایی،صنایع دستی و نظایرآن،شغل دومی برای خود می یابند.

16- اهمیت فرهنگی جهانگردی رابنویسید؟

علاوه بر اهمیت اقتصادی ،توسعه جهانگردی به تبادل فرهنگی میان کشورها کمک می کند و بینش اجتماعی و تفاهم بین المللی افزایش می یابد.

17- نواحی عمده جهانگردی در جهان را بنویسید؟

1- اروپا وحوزۀ دریای مدیترنه

2- آسیا 3- آمریکا و کاندا

18- چرا اروپا و حوزۀ دریای مدیترنه به عنوان یکی از کانون های مهم جهانگردی جهان محسوب می شود؟

اعتدال هوا و سواحل آفتابی مدیترنه انواع تفریحات و ورزشها نظیر شنا،تنیس،مسابقه اتومبیل رانی و اسب سواری رادر فصل تابستان میسر می سازد. سینماها ،نمایشگاه های تمبر و نقاشی، جشنواره های موسیقی، شهرهای هنری و موزه ای نظیر لندن وپارس وبناهای تاریخی و تابستانی بخصوص در تابستان جهانگردان فراوانی را از سراسر دنیا جلب می کند.

19- کدام کشورها جزو کشورهای مهم جهانگردی محسوب می شود؟

کشورهای اروپایی نه تنها جهانگردان زیادی را می پذیرند بلکه در ردیف کشورهای توریست فرست نیز هستند.

20- چرا اتریش و سوئیس از مراکز توریست زمستان اروپا محسوب می شود؟

به علت ایجاد امکانات خدماتی و رفاهی ورزشهای زمستانی در گوهستانهای آلپ از مهمترین مراکز توریسم زمستانی اروپا هستند.

21- چند مورد از کانون های جهانگردی و جاذبه های آسیا رانام ببرید؟

آسیا به عنوان مهد تمدنها و ادیان بزرگ از جاذبه های جهانگردی فراوانی بر خوردار است. خاورمیانه یکی از بزرگترین کانون ها جهانگردی مذهبی است. مکه معظمه در هنگام مراسم عبادی- سیاسی حج زائران فراوانی را به سوی خود می خواند.

دیوار بزرگ چین،مسجد پادشاهی لاهور شهر قدیمی پاکستان مجموعۀمعابد بانکوک در تایلند که از دوران مغولها به جای مانده و قصر دالایی لاما در لهاسا(تبت)از جاذبه های جهانگردی آسیا به شمار می روند.

22- چرا ایالت فلوریدا از مهمترین کانون های جهانگردی آمریکا به شمار می آید؟

در کشور آمریکا در ایالت فلوریدا جاذبه های طبیعی و جاذبه های ساختۀ دست انسان در هم آمیخته اند و این ناحیه را به عنوان یکی از مهمترین کانونهای جلب جهانگردی دنیا در آورده اند. تابستانهای معتدل وسواحل آفتابی،رطوبت مناسب همراه با نسیم، زمستانهای ملایم(ژانویهc16)هتلها و آپارتمانهای لوکس،امکانات وسیع قایقرانی،مجموعۀ باغ وحش ها،آکواریم ها،فرودگاههای بین المللی و بزرگراهها از جاذبه های این ناحیه است.

23- آثار پیامد های جهانگردی بر روی محیط را نام ببرید؟

1-تغییرچشم اندازهای طبیعی 2-تخریب محیط زیست وابنیۀ تاریخی

3- آثار نا مطلوب فرهنگی و اجتماعی

24-از آثار وپیامدهای جهانگردی تغییر چشم اندازهای طبیعی را توضیع دهید؟

برای مثال با گسترش فعالیتهای جهانگردی در یک ناحیه خوش آب وهوا وزیبا، مشاغل گوناگونی ایجاد می شود و بازار کار فصلی در زمستان یا تابستان در آن ناحیه پدید می آید. در نتیجه ممکن است عده زیادی به روستاهای اطراف آن ناحیه مهاجرت کنند و جمعیت ناحیه افزایش بیابد. به دنبال آن تعداد خانه های کوچک اجاره ای، تعمیرگاههای اتومبیل،رستورانها و مغازه ها افزایش می یابد. قیمت زمین بالا می رود و راههای اصلی وفرعی توسعه می یابند. با افزایش این سکونتگاهها و بناها،وسعت چشم اندازهای طبیعی روزبروز کمتر و چشم اندازهای ساختۀ دست انسان بیشتر می شود.

25- از آثار و پیامدهای جهانگردی تخریب محیط زیست و ابنیۀ تاریخی را بنویسید؟

بازدید مکرر جهانگردی از آثار و ابنیه تاریخی و آلودگی ناشی از دود اتومبیلها در اطراف این بناها به سائیده شدن و تخریب بناهای تاریخی منجر می شود و در بعضی موارد تماس دستها با اشیای بناهاو یا بالا رفتن مکرر جمعیت انبوه از پله ها به آنها آسیب می رساند. تخلیۀ زباله های هتلها و رستورانها در محیطهای طبیعی، سلامت افراد و محیط را به خطر می اندازد.

26- از آثار و پیامدهای جهانگردی آثار نامطلوب فرهنگی و اجتماعی را بنویسید؟

وقتی انبوه جهانگردان به کشوری می آیند،شیوه های رفتاری،لباس پوشیدن،غذا خوردن و فرهنگ خاص خود را به آن جامعه وارد می کنند و چون ممکن است این رفتارها با معیارهای فرهنگی آن جامعه فرق داشته باشد،اساس نظم اخلاقی و سلامت جامعۀ کشور میزبان به خطر می افتد.

درس سیزدهم

1-علت وجود جاذبه های طبیعی ایران چیست؟

گسترش ایران در عرضهای جغرافیایی،موجب شده است که آب و هواهای متنوع،سواحل طولانی در شمال و جنوب کشور،انواع ناهمواریهای کوهستانی،جلگه ای و بیابانی،دریاچه های بزرگ و کوچک، چشمه های آبگرم و غارهای طبیعی و محیطهای گوناگون با جاذبه های طبیعی فراوان برای ایران بوجود بیاید.

2- علت وجود جاذبه های تاریخی و فرهنگی در ایران چیست؟

کشور ایران دارای قدمت تاریخی طولانی است. آثار باستانی پیش از اسلام و یاد گارهای بسیاری چون بناها،مساجد وزیارتگاههای دورۀ اسلام با بهره گیری از فرهنگ اسلامی و هنر و نبوغ ایرانی به صورت عالیترین جلوه های هنر و معماری در کشور ما پراکنده شده است و دیدار آنها موردعلاقۀ جهانگردان خارجی و داخی می باشد.

3- جاذبه های طبیعی جهانگردی درایران را نام ببرید؟

1-سواحل دریا خزر 2- سواحل جنوبی دریای خلیج فارس وعمان 3- مناطق کوهستانی 4- آب های گرم معدنی

4- جاذبه های طبیعی جهانگردی سواحل دریا خزر را بنویسید؟

جلگه باریک و ممتد به طول 700کیلومتر از آستارا تا گرگان ، آب هوای معتدل،آب دریا با املاح کم و عمق مناسب، این ناحیه را محل مساعدی برای شنا و تفریح و استراحت ساخته است. در ناحیه خزری جنگلهای انبوه و پیوسته روی دامنه های البرز روییده است و مسافراتی که در جاده های کناره ای سفر می کنند در یک سمت چشم انداز دریای آبی و سمت دیگر جنگل سرسبز و طراوت و دلپذیر آن را بر دامنه کوهها مشاهده می کنند.

*5- شهرهای عمدۀ توریستی و مکانهای کردشگری سواحل دریای خزر را نام ببرید؟

مناطق ییلاقی و سرسبز کلاردشت تالار، دریاچۀ و لشت، تالاب انزلی و ماسوله از دیدنیهای این ناحیه هستند. منطقۀ کوهستانی ماسوله در استان گیلان حدود 30 آبادی کوچک و بزرگ را در بر دارد. خانه ها با استفاده از چوب و پنجره های مشبک چوبی به صورت مشرف بر یکدیگر در دامنۀ کوه بناه شده اند.
از جمله جاذبه های طبیعی این ناحیه پارک جنگلی سی سنگان است که در شرق شهرستان نوشهر قراردارد. در این ناحیه جنگلی امکاناتی نظیر میز و نیمکتهای چوبی، سرویس های بهداشتی،‌آلاچیق های چوبی، اجاق های آتش و چادرهایی جهت اسکان مسافران ساخته شده است که البته به نسبت انبوه مسافران ناکافی است . متأسفانه در این ناحیه بدلیل عدم فرهنگ صحیح استفاده از پارک و کارهایی نظیر روشن کردن آتش زیر درختان،کندن پوست درختان با چاقو،ریختن زباله و استفاده از تفنگهای ساچمه ای محیط زیست تخریب می شود و به زیبایی ناحیه آسیب می رسد. یکی دیگر از جاذبه های برجسته طبیعی در شمال ایران پارک ملی گلستان است که بین گنبدکاووس و بجنورد قرار دارد . و بر اساس مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست در سال 1361 به عنوان پارک ملی اعلام شد. جادۀ اصلی تهران- مشهد از بخشی از این پارک عبور می کند و این پارک یکی از مهم ترین پارک های ملی خاورمیانه محسوب می شود.

*6- جاذبه های جهانگردی سواحل جنوبی ایران (خلیج فارس)را بنویسید؟

1-آب و هوای گرم در زمستان

2- بنادر مهم بازرگانی 3-جزایر چون قشم و کیش یا بازارهای خرید و مکانهای تفریحی

*7-حوزه های مهم ورزشی های زمستانی در ایران را نام ببرید؟

از حوزه های مهم ورزش زمستانی در ایران می توان آبعلی،‌ دیزین، شمشک و توچال را در ارتفاعات البرز نام برد. این حوزه ها دارای هتل وتأسیسات و امکانات رفاهی برای اسکی بازان می باشد.

8-چرا به آبهای معدنی آبهای درمانی گفته می شود؟

آب های معدنی داراي املاح معدنی است و معمولاً از چشمه يا نقاط حفر شده در طبقات زيرزمينی بدست مي آيد. برخی از اين آب ها دارای خواص بهداشتی و درمانی هستند و در معالجۀ امراض پوستی و ساير بيماری ها مؤثر می افتد و از اين رو به آنها آب های درمانی هم گفته می شود.

9- بهترین مراکز جهانگردی ایران را بنویسید؟

شهر مقدس به دليل وجود بارگاه امام رضا (ع) مهمترين قطب مذهبی كشور است.همه ساله تعداد زیادی از زائران ایرانی و خارجی از کشورهای همسایه و مسلمان به این شهر سفر می کنند. در اطراف حرم مطهر نيز بناهای متعددی چون صحن مسجد گوهرشاد، صحن عتيق و جديد وجود دارد كه از نظر كاشيكاری، معماری و هنرهای تزئيني از جالب ترين بناهاي مذهبي اسلام به شمار می رود. شهر مذهبی قم (بارگاه حضرت معصومه (س)) ری (شاهزاده عبدالعظیم) وشيراز(شاهچراغ فرزند امام هفتم(ع)) نیز از جمله مراكز مهم جهانگردی مذهبی ايران به شمار می روند.

*10- ویژگی های شهرهای زیارتی را بنویسید؟

در شهرهای زیارتگاهی راهها و خیابانایی که به مکان مقدس منتهی می شود محل عرضۀ انواع کالاهای بازرگانی، مواد غذایی،سالنهای غذا خوری،دفاتر مسافرتی،بانکها ومهمانسراها و هتلهاست و هجوممسافرین به این شهرها در ایجاد اشتغال و توسعه بازرگانی ساکنین شهر نقش مهمی ایفا می کند.

*11- جاذبه های تاریخی و فرهنگی شهر اصفهان را نام ببرید؟

شهر اصفهان با وجود ميدان نقش جهان ،عمارت عالی قاپو، مسجد امام خمينی (ره)،‌مسجد شيخ لطف الله و بازار قيصريه را در بر مي گيرد وهمچنین با ابنيه ديگر نظير سی و سه پل، پل خواجو و كاخ چهلستون گنجينه ای از هنرهای گوناگون معماری مينياتور ،‌كاشی كاری و حجاری را به وجود آورده است.

*12- جاذبه های جهانگردی استان فارس را نام ببرید؟

نيز با بناهای باستانی چون تخت جمشيد ، نقش رستم و خرابه های استخر، تخت سليمان، پاسارگاد(مقبره کوروش) و آثار تاريخی پس از اسلام چون مسجد و حمام وكيل شيراز، بازار وكيل ، دروازه قرآن و آرامگاه حافظ و سعدی از قطب بهای عمده جهانگردی فرهنگی و تاريخی كشور محسوب می شود.

13- علت کاهش ورود جهانگردان به ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی چه بود؟

پس از پيروزی انقلاب اسلامی و با شروع جنگ تحميلی جهانگردی در ايران ركود پيدا كرد. علاوه بر مسائل مربوط به جنگ،‌تبليغات استكبار جهانی بر عليه كشور ايران و ارزش های انقلاب اسلامی نيز موجب كاهش ورود جهانگردان خارجی به كشور شد.

14- منظور از بازارهای عمده جهانگردی چیست؟

منظور از بازارهای جهانگردی كشورهايی است كه مقصد حركت جهانگردان آنها كشور ايران می باشد.

درس چهاردهم

1- عوامل دفع جمعيت به چه عواملی گفته می شود و نتيجه آن چيست؟

بعضی از عوامل انسانها را از زندگی در يك ناحيه دفع می كند. به اين عوامل ، عوامل دفع جمعيت گفته می شود كه نتيجه آن تراكم پايين يا كم جمعيت در يك ناحيه است.

2- عوامل جذب جمعيت به چه عواملی گفته می شود و نتيجه آن چيست؟

برخی عوامل ديگر جمعيت را به زندگی در يك ناحيه تشويق می كند. به اين عوامل، عوامل جذب جمعيت می گويند كه تراكم زياد را بوجود می آورد.

*3_از عوامل طبيعی دفع جمعيت آب و هوا را توضيح دهيد؟

انسانها به طور طبيعی به نواحی دارای آب و هوای بسيار سرد يا بسيار گرم جذب نمی شوند. آب و هوای بسيار مرطوب يا بسيار خشك نيز برای انسان خوشايند نيست.

4- ناهمواری چگونه به عنوان يكی از عوامل طبيعی دفع جمعيت عمل می كند؟

نواحی بسيار بلند يا شيبهای تند كه در معرض فورانهای آتشفشانی يا زمين لرزه هستند نيز مانع جذب جمعيت می باشند.

5*- چه نوع پوشش گياهی به عنوان عامل طبيعی دفع جمعيت عمل می كند؟

د رجنگلهای انبوه به ندرت مساكن دائمی ديده می شوند. در مناطقی كه ضخامت قشر خاك كم است و يا گياخاك كافی برای كشت وجود ندارد ويا فرسايش شديد خاك به سبب تخريب جنگلها و چرای بيش از حد دامها پديد آمده است، جمعيت اندكی زندگی می كنند.

*6- چرا نواحی دور افتاده و نواحی داخلی قاره ها جمعيت كمتری دارند؟

نواحی دور افتاده چون به وسايل حمل و نقل و ارتباطات دسترسی ندارد، جمعيتهای پراكنده يا متفرق را بوجود می آورند. نواحی داخلی قاره ها كه از دريا ها و اقيانوسها دور هستند نسبت به سواحل جمعيت كمتری دارند زيرا امكانات تجارت، بازرگانی و دريانوردی ندارند.

*7- دلايل اقتصادی برای كمی تراكم جمعيت در يك ناحيه چيست؟

از جمله دلايل اقتصادی برای كمی تراكم جمعيت در يك ناحيه فقدان ثروت و سرمايه يا سطح پايين تكنولوژی است.

8- عوامل سياسی كمی تراكم جمعيت د ريك ناحيه را بنويسيد؟

از عوامل سياسی می توان به تصميمات حكومتها اشاره كرد. اگر دولتها در برنامه ريزیهای خود به سرمايه گذاری و ايجاد مشاغل يا امكانات خدماتی و رفاهی در برخی نواحی يك كشور توجه لازم نداشته باشند ، بر نوع پراكندگی جمعيت اثر می گذارند.

*9- چرا پس از انقلاب صنعتی جمعيت جهان پند برابر كرديده است؟

پس از انقلاب صنعتی با پيشرفت چشمگير پزشكی و بهداشت،توسعۀ ابزار وآلات وشيوه های كشاورزی وافزايش توليد غذا وپيشرفت امكانات حمل ونقل و ارتباطات،ميزان مرگ وميربه شدت كاهش يافته وجمعيت جهان چند برابر گرديد.

10- نرخ رشد جمعيت د رچه كشورهای به صفر رسيده است؟

حتی در بعضی از كشورهای صنعتی اروپا نظير آلمان،فنلاند،سوئد،اسپانياو دانمارك نرخ رشد به صفر يا پايين تر از آن رسيده است.

*11- رشد طبيعی جمعيت را تعريف كنيد؟

رشد طبيعی جميعت تفاوت بين نرخ مواليد و مرگ و مير است. اگر نرخ مواليد بيشتر باشد جمعيت كل افزايش خواهد يافت و اگر نرخ مرگ و مير بيشتر باشد جمعيت كل كاهش خواهد يافت.

12- چرا امروزه در كشورهای در حال توسعه جمعيت هم چنان در حال افزايش است؟

امروزه در كشورهای در حال توسعه با پيشرفت بهداشت وبهبود وضعيت اقتصادی نرخ مرگ و مير به طور سريع كاهش يافته است اما نرخ مواليد همچنان بالاست و به همين دليل جمعيت همچنان در حال افزايش است.

*13- هرم سنی در كشورهای در حال توسعه نظير مكزيك چگونه است؟

در كشورهای در حال توسعه نظير مكزيك قاعدۀ هرم پهن است يعنی درصد زيادی از جمعيت كمتر از 15 سال سن دارند. به اين مسئله «جوانی جمعيت» گفته می شود.

*14- كشورهای كه با جوانی جمعيت روبروهستند چه مشكلاتی دارند؟

كشورهاي‍ی كه با جوانی جمعيت روبرو هستند بايد برای تأمين نيازهای جوانان بخصوص ر آموزش وپرورش و ايجاد شغل سرمايه گذاری كنند.

همچنين جوانی جمعيت بر رشد جمعيت در آينده تأثير خواهد گذاشت.

*15- هرم سنی د ركشورهای پيشرفته صنعتی مثل سوئد چگونه است؟

د ركشورهای پيشرفته صنعتی مثل سوئد كه نرخ مواليد و مرگ ومير هر دو پايين است و اميد به زندگی هم بالاست؛ قاعدۀ هرم باريك و هرم به شكل يك زنگ د رآمده است. دراين كشورها تعداد فعالان اقتصادی زياد است ولی جمعيت به تدريج روبه پيری می رود.

*16- پراكندگی جمعيت د رايران چگونه است؟

در مقايسه با بسياری از كشورهای ديگر تراكم جمعيت در ايران كم است

پراكندگی جمعيت در ايران بسيارناهمگون است يعنی بعضی نواحی تراكم زياد وبعضی نواحی تراكم جمعيت كم است.

17- عوامل طبيعی مؤثر بر پراكندگی جمعيت در ايران رانام ببريد؟

آب وهوا- آب- خاك مساعد – دسترسی به دريا – نوع ناهمواری ها

18- در مورد تأثير عوامل انسانی بر پراكندگی جمعيت در ايران را مثال بزنيد؟

مثلا مركزيت سياسی (پايتخت كشور) وتمركز وزارتخانه ها وسازمانهای دولتی و امكانات زير ساختی نظير راهها وامكانات برتر آموزشی و خدماتی، مهاجران زيادی را از سراسر كشور به تهران جذب نموده است.

19- اطلاعات حاصل از سرشماری د رچه زمينه های استفاده می شود؟

اين اطلاعات بوسيلۀ وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی و همچنين مؤسسات تحقيقاتی يا خصوصی به منظور برنامه ريزی مناسب در زمينه های بهداشت،آموزش، مسكن،حمل ونقل، اشتغال،كشاورزی و...بكار می رود.

20- در كشورهای سرشماری توسط چه سازمانی وهر چند سال يكبار انجام می شود؟

در كشور ما هر ده سال يكبار سرشماری عموم‍ی نفوس و مسكن بوسيلۀ مركز آمار ايران انجام می گيرد. اولين سرشماری رسمی در سال 1335 وآخرين سرشمار‍ی در سال1385 انجام گرفته است.

*21- د ر80 سال اخير چه عواملی باعث رشد سريع جمعيت ايران شد؟

د ر80 سال اخير و بخصوص از سال 1335 به بعد با گسترش بهداشت و واكسيناسيون ،لوله كشی وبهبود آب آشاميدنی،رونق صادرات نفت و واردات مواد غذايی ،ميزان مرگ و مير كاهش يافت در حال كه ميزان مواليد همچنان بالا باقی ماند و جمعيت خيلی سريع رشد كرد.

*22- هرم سنی جمعيت ايران چگونه است؟

هرم سنی كشور ما همانند ساير كشورهای در حال توسعه هرمی با قاعدۀ پهن می باشد كه نشاگر ميزان مواليد بالا است. ساخت سنی كشور ما جوان است.

23- ساخت سنی جمعيت رشد ما چگونه است؟

در همۀ سرشماریهای عمومی نفوس و مسكن«درصد جمعيت كمتر از15 سال» ايران بيش از 42% بوده است و همين جوان بودن جمعيت بر بالا ماندن رشد جمعيت در آينده نيز تأثير خواهد گذشت.

درس پانزدهم

1- مهاجرت راتعريف كنيد؟

عبارت است از جابجايی مردم از مكانی به مكان ديگر به منظور كار يا زندگی.

2- علل مهاجرت را بنويسيد؟

اصولا مردم به دو دليل مهاجرت می كنند:اول به دليل دور شدن از شرايط يا عوامل نا مساعد.به اينها عوامل دوركننده يا«عوامل دافعه» گفته می شود. دوم اينكه مردم به شرايط يا چيزهايی كه دوست دارند جذب می شوند واينها«عوامل جاذبه»

در مهاجرت هستند.

3- اثرات مهاجرت از روستاها چيست؟

وقتی روستاييان به شهرها مهاجرت می كنند شغل خود را از يك كار كشاورزی به شغل غير كشاورزی تغيير می دهند بنابراين تحولی در ساختار اشتغال كشور بوجود می آيد. چون اغلب مهاجرين از روستاها در سنين كار وفعاليت می باشند بنابراين نيروی كار در روستاها كم می شود.

*4- مشاغل روستاهای كه به شهرها مهاجرت می كنند چگونه است؟

د رآمد مشاغلی كه روستاييان در شهرها به دست می آورند ناكافی است.زيرا آنها اغلب به دليل غير ماهر بودن به مشاغل كاذب مانند دستفروشی،كارگری در روستورانها،فعاليتهای ساختمانی و... مشغول می شوند.

*5- زاغه نشينی چيست و چگونه به وجود می آيد؟

در نتيجۀ گرانی زمين و كمبود مسكن،مناظر زشت زاغه نشينی و حلبی آبادها در اطراف شهرها و بخصوص شهرها‍ی بزرگ پديد می آيد كه يكی از آثار و نتايج مهاجرت از روستاها به شهرهاست.

*6- مهاجرت ها روی چه مسايلی تأثير می گذارند؟

مهاجرتها هم در مكان مبدأ و هم در مكان مقصد می توانند بر افزايش يا كاهش جمعيت، ساختمان سنی جمعيت،نيروی كار،بيكاری ، ميزان دستمزدهاو همچنين فرهنگ، نژاد وزبان اثر بگذارند.

*7- منابع غير قابل تجديد به چه منابعی گفته می شود؟

منابعی هستند كه فقط يكبار می توانند مورد استفاده قرار بگيرند. برای مثال زغال سنگ ونفت فقط يكبار سوزانده و پس از استفاده تمام می شوند و علت اينكه اين منابع را غير قابل تجديد می نامند اين است كه ميليونها سال طول می كشد تا امكان تشكيل مجدد آنها فراهم شود.

*8- منابع تجديد شدنی چه منابعی هستند؟

منابعی هستند كه می توانند به طور مداوم مورد استفاده قرار بگيرند. بعضی از اين منابع هرگز به پايان نمی رسند مانند انرژی حاصل از باد و خورشيد

*9- منظور از حد متناسب جمعيت چيست؟

«حد متناسب جمعيت عبارت است از بهترين تعادل ممكن بين منابع و تعداد جمعيت يك سرزمين»

10- ميزان كالری مورد نياز هر فرد در شبانه روز چقدر است؟

ميزان كالری مورد نياز برای هرفرد سالم عادی و معمولی بر حسب سن، ساختمان بدن ونوع اشتغال ومحيط زندگی او فرق می كند ولی به طور معمول ميزان حداقل كالری روزانه برای هرفرد به منظور يك زندگی سالم 2300كالری است.

11- سوء تغذيه چه مشكلاتی برای انسان به وجود می آورد؟

سوء تغذيه توان افراد را برای كار و فعاليت اقتصادی كاهش می دهد و بدن انسان را برای بيماريها مستعد می سازد و سوء تغذيه شديد به مرگ منجر می شود.

*12-عوامل اقتصادی واجتماعی چگونه بر مسائل دست رسی به غذا تأثير می گذارند؟

مثلا توزيع غير عادلانۀ غذا در يك كشور،ارتباطات وحمل ونقل نامناسب،احتكار غذا توسط كشورهای ثروتمند،افزايش قيمت مواد غذایی،ناآراميهای سياسی و جنگ همه براين مسئله تاثیر دارند.

درس شانزده

1- آب شیرین به چه آبی گفته می شود؟

آب شیرین یعنی آبی که،میزان نمکهای آن بسیار کم باشد.

*2- چرا برای استفاده از آب های شیرین جهان محدودیت وجود دارد؟

زیرامقدار زیادی از آبهای شیرین جهان به شکل یخ د ریخچالهای قطبی و کوهستانی قرار دارد و می دانید که به این صورت قابل بهره برداری نیست.

3-تبخیر واقعی چیست؟

یعنی بخش اعظم آبهای ناشی از بارندگی طی فرآیند تبخیر،بخار شده و از دسترس خارج می شود که آن را تبخیر واقعی می نامند.

*4-تبخیر بالقوه چیست؟

یعنی مقدار آبی که اگر در دسترس باشد به وسیلۀ خورشید تبخیر می گردد.

*5- چرا میزان تبخیر بالقوه بیشتر از تبخیر واقعی است؟

زیرا معمولا آبی که برای تبخیر د رمحیط وجود دارد،کمتر از توانایی آن محیط برای تبخیر می باشد.

*6- محدودیت منابع آب ایران را بنویسید؟

1-بارندگی ر ایران کم است. 2-باران در کشورهای صورت می کیرد که نیاز به آب نیست. 3-باراندگی در ایران یکسان نیست یعنی بعضی جا بیشتر و بعضی جا کمتر است.

*7- در چه استان های قنات استفاده می شود؟

بویژه در چهار استان خرسان،یزد،کرمان و اصفهان بیش از سایر استانهای کشور استفاده شده است.

درس هفده

1- در بخش کشاورزی چه عواملی باعث به هدر رفتن آب در سال می شود؟

1-آبیاری*مزارع در زمان نا مناسب 2-غرقابی کردن زمین* زراعی و نفوذ دادن آب به اعماق زیاد 3- آلودگی آبها

2-برای تأمین آب سالم و مناسب چه خدماتی صورت می گیرد؟

1-کشف منابعی که برای آشامیدن وسایر مصارف مردم مناسب باشد.

2-جمع آوری آبهای سطحی یا بهره برداری از آبهای زیر زمینی

3- تصفیه آبها برای از بین بردن آلودگیهای احتمالی

4-انتقال آب از محل تصفیه خانه به محلهای مصرفی

5- مراقبت از تأسیسات،کانالها و لوله های انتقال آب.

همۀ این عملیات به تخصص،هزینه وزمان نیازمندند.

بنابراین درنواحی شهری و روستایی آبها آشامیدنی لوله کشی شده یا تصفیه شده با صرف مخارج زیاد فراهم می شود وباید در استفاده از آنها دقت کافی به عمل آید.

3- برای بهره برداری از آب های آشامیدنی بهترین راه چیست؟

برای بهره برداری درست از آبهای آشامیدنی بهداشتی،شاید بهترین راه جدا کردن آب آشامیدنی از آبها مصرفی دیگر است.

*4-برای بهره برداری درست از آب در بخش کشاورزی چیست؟

در کشاورزی هم باید از روشهای آبیاری متناسب با محیط استفاده کرد و یا از روشهای جدید آبیاری بهره برد که اتلاف آب در آن کم است.

*5- آلودگی آب چیست؟

گاه انسان با اعمال نسنجیدۀ خود،سبب تعییر آب می شود که به آن آلودگی آب گویند.آلودگی آب شامل تغییرات فیزیکی،شیمیایی و زیستی (میکروبی)آب است.

*6- عوامل آلوده کننده آب را بنویسید؟

واردکردن زباله های صنعتی یا خانگی به آبها.

ریختن فاضلابهای صنعتی،خانگی یا بیمارستانی به آب.

آلودگی حرارتی آب که از طریق فعالیتهای صنعتی بر آب رودها تحمیل می شود.

وارد کردن سموم دفع آفات گیاهی و کودهای شیمیایی.

*7- آلودگی حرارتی آب چیست؟و چگونه باعث از بین رفتن جانوران می شوند؟

تولید فلزات وبرخی کالاهای صنعتی دیگر نیز سبب افزایش دمای آب شده و آلودگی حرارتی را باعث می شوند.شاید به نظر شما،گرم شدن آب زیاد مهم نباشد اما اگر در نظر بگیرید که برخی انواع گیاهان، ماهیهان و جانداران آبزی در رودها ودریاچه ها فقط قادر به تحمل دمای خاصی هستند وکمتر یا بیش از آن دما را نمی توانند تحمل کنند.

*8- خطر ناک ترین آلوده کننده های آب کدام اند؟

جیوه،سرب و مواد شیمیایی سمی،از خطرناکترین آلوده کننده های آب هستند و بعضی از این عناصر،سالها در محیط باقی می مانند و حیات جانداران و گیاهان را به خطر می اندارند.